INFORMATIEPLATFORM VOOR DUURZAAM STOOMGEBRUIK

In tal van industriële sectoren wordt stoom gebruikt als warmtedrager voor diverse productieprocessen, zoals in de voedings-, textiel-, papier- en de chemische industrie. In een aantal gevallen wordt stoom ook gebruikt in turbines voor rechtstreekse mechanische aandrijving van componenten zoals ventilatoren of voor elektriciteitsproductie, eventueel met warmtekrachtkoppeling.

Bij de toepassing van stoom moet rekening worden gehouden met steeds strengere eisen op het vlak van veiligheid en milieu-impact (afvalwater, emissies of vast afval), wat zich vertaalt in stijgende investerings- en werkingskosten. Zowel vanuit economisch als milieutechnisch standpunt is een optimale energie-efficiëntie in ieder geval van essentieel belang. Energie is immers een belangrijke kostenpost. De recente schommelingen van de energieprijzen hebben dit effect onderstreept en dit zal in de toekomst ongetwijfeld nog versterkt worden.

In het verleden heeft ENERGIK met haar reglematige promotiedagen "duurzaam stoomgebruik" de aandacht getrokken op het belang van energie-efficiëntie en de mogelijk te realiseren kostenbesparingen bij installaties voor energieproductie en energietransport op basis van stoom.

Uit contacten met stoomgebruikers, studiebureaus, constructeurs en leveranciers van componenten, is gebleken dat een meer permanente en gestructureerde uitwisseling van informatie nodig is.

Op basis van deze contacten heeft ENERGIK in samenwerking met de Vlaamse overheid en alle betrokkenen uit de sector beslist om over te gaan tot de oprichting van een Platform Duurzaam Stoomgebruik als antwoord op hoger geschetste noden.

Iedereen die te maken heeft met of interesse heeft in stoom kan lid worden, vragen stellen en kennis delen.

Wat kunt u met uw lidmaatschap?

  • Eenvoudig in contact komen met andere betrokkenen
  • Goed gëinformeerd blijven over relevante stoomthema's
  • Toegang krijgen tot het unieke kenniscentrum
  • Bijeenkomsten, seminars en cursussen volgen tegen een aantrekkelijk ledentarief

Geïnteresseerd?
U kan zich steeds inschrijven op onze mailinglijst als geïnteresseerde van het Stoomplatform (niet betalend).
Het inschrijvingsformulier vindt u op onze website van vzw Energik via volgende link:  

Lid worden?
Alle informatie en een inschrijvingsformulier vindt u op onze website van vzw Energik via volgende link:  
(Er is geen apart lidmaatschap voor het stoomplatform)

PUBLICATIES

Stoomatlas 2026 Editie 6
[25-03-2026]

Fossiele brandstoffen zijn tot op vandaag nog steeds de belangrijkste energiebron voor stoomproductie (en bij uitbreiding warmteproductie). In de nabije toekomst moet de overgang worden gemaakt naar CO2 -neutrale alternatieven. Maar hoe kunnen we die overgang maken en wat zijn de mogelijkheden?

WKK-ontmoetingsdag over cogeneratie en flexibilteit
[14-10-2025]
WKK-ontmoetingsdag over cogeneratie en flexibilteit
Bron: POMPNL

Eind september vond de WKK-ontmoetingsdag van COGEN Vlaanderen vzw plaats in het Provinciehuis van Leuven. De sectororganisatie voor warmtekrachtkoppeling koos als hoofdthema ‘flexibiliteit’. De ledenorganisatie en het kenniscentrum voor cogeneratie en haar rol in de energietransitie programmeerde naast een intieme beurs ook heel wat lezingen.

De energietransitie bij
Agfa-Gevaert
[25-08-2025]

Voor zijn productieprocessen doorliep Agfa-Gevaert een transitietraject van het pré-WKK-tijdperk naar de integratie van WKK’s tot de verhoogde flexibiliteit ten gevolge van elektriciteit-gedreven-warmteopwekking. Er wordt volop geïnvesteerd in elektrificatie.

Flexibiliteit in energiesystemen
[28-05-2025]

Tijdens het event ‘Flexibiliteit in industriële energiesystemen’ in het Huis van de Bouw in Gent bracht Energik experts samen om de nieuwste ontwikkelingen en inzichten te delen op het gebied van vooral industriële stoomsystemen. Naast de laatste trends kwamen er ook concrete casestudies en perspectieven vanuit zowel technisch als financieel oogpunt aan bod ...

Stoken we onze stoom- en verwarmingsketels binnenkort met elektriciteit?
[07-04-2025]

De elektriciteitsmarkt verandert in snel tempo. Eenvoudige tariefformules maken plaats voor complexere producten.
De gekende maandelijks geïndexeerde tarieven worden stilaan vervangen door uurlijks wijzigende tarieven ...

Stoomatlas 2024 Editie 5
Engineeringnet Magazine - p. 29
[15-05-2024]

Stoom is nog steeds onze belangrijkste warmtedrager voor industrieel gebruik. In sectoren als chemie, voeding, textiel … worden dagelijks tonnen stoom aangemaakt om producten te verwerken. Het energiegebruik dat hiermee gepaard gaat, is dan ook aanzienlijk.

CO2-neutrale stoomproductie in industriële applicatie
[01-11-2023]

Zonne-energie - Thermische opslag - Waterstof - E-Fuels - Elektrische boilers - Damp compressie warmtepompen - Heat transformers - Biobrandstoffen

Zonnespiegelpark genereert warmte voor opslagtanks
[09-03-2023]
Zonnespiegelpark genereert warmte voor opslagtanks
Bron: POMPNL

In de haven van Antwerpen werd bij het tankopslagbedrijf ADPO (Antwerp Distribution and Products Operations) drie jaar terug het allereerste zonnespiegelpark in de Europese procesindustrie ingehuldigd. De warmtetechnologie genereert groene warmte voor industriële bedrijven op basis van geconcentreerd zonlicht.

REKENTOOL
“Kostprijs 1 ton stoom”
[07-10-2022]

Door in de lichtgroene velden de parameters in te vullen die van toepassing zijn in uw bedrijf, kan u de berekening personaliseren.
Bijkomende informatie kan opgevraagd worden bij mevrouw Valerie de Groote van Indea BV “Ondersteunt industriële energiemanagers”: +32 479 23 90 09 of valerie.degroote@indea.be

Stoomatlas 2022 Editie 4 - deel 2
[01-06-2022]

De recente aardgascrisis drukt ons echter met de neus op een zeer harde waarheid: de stijgende prijzen zetten ons heel economisch systeem zwaar onder druk. Iedere kubieke meter aardgas die we niet verbruiken levert ons nu een enorm economisch (maar ook ecologisch) voordeel op. Stoomverbruik beperken en stoom efficiënt inzetten heeft dus een groot potentieel in onze industrie

Stoomatlas 2022 Editie 4 - deel 1
[01-01-2022]

Stoom is nog steeds onze belangrijkste warmtedrager voor industrieel gebruik. In sectoren als chemie, voeding, textiel … worden dagelijks tonnen stoom aangemaakt om producten te verwerken. Het energiegebruik dat hiermee gepaard gaat, is dan ook aanzienlijk. De nood aan warmte in de industrie is veel groter dan de vraag naar elektriciteit.

Stoomatlas 2020 Editie 3 - deel 2
[05-10-2020]

Het energiegebruik dat hiermee gepaard gaat, is dan ook aanzienlijk. Duurzame productie van deze stoom is een uitdaging voor de nabije toekomst. Het Platform Duurzaam Stoomgebruik heeft tot doel de kennis rond stoomtechniek levend te houden. We werken samen met producenten van stoomtechnologie en met geëngageerde spelers uit het bedrijfsleven die begaan zijn met stoom.

Stoomatlas 2020 Editie 3 - deel 1
[06-07-2020]

Duurzame warmte is een zeer actueel thema in Vlaanderen en Europa. Met deze nieuwe editie van de Stoomatlas wil het Platform Duurzaam Stoomgebruik van ENERGIK vzw bijdragen aan dit thema.

Stoomatlas 2018 - deel 1
[01-11-2018]

Duurzame warmte is een zeer actueel thema in Vlaanderen en Europa. Met deze derde editie van de Stoomatlas wil het Platform Duurzaam Stoomgebruik van ENERGIK vzw bijdragen aan dit thema.

Stoomatlas 2018 - deel 2
[01-11-2018]

In deze gids worden een aantal bedrijven aan het woord gelaten die hun recente ontwikkelingen in verband met stoom aan u voorstellen. Daarnaast vindt u ook een lijst van bedrijven die u verder kunnen helpen met uw specifieke vragen en problemen rond stoom in uw bedrijf.

Best practices bij stoomgebruik
[8-8-2016]

Met deze brochure wensen we u een overzicht te bieden van 10 veelgebruikte technologieën om op een kostenefficiënte manier te investeren in duurzaam gebruik van energie tijdens de opwekking, het transport en de afname van stoom in uw proces.

Stoomatlas
[01-12-2014]

De eerst editie van de Stoomatlas. Dit magazine wordt uitgegeven door het Platform Duurzaam Stoomgebruik van Energik vzw en wil u informeren over het duurzaam gebruik van stoom in de industrie. U zal in deze gids een aantal artikels vinden die u als gebruiker zullen interesseren. Hiernaast vindt u ook een lijst van bedrijven die u verder kunnen helpen met uw specifieke vragen en problemen rond stoom in uw bedrijf.

OPDRACHT

De afnemende kennis van gebruikers van stoom- en stoomsystemen is de aanleiding voor oprichting van het Stoomplatform. Onvoldoende kennis leidt in de praktijk regelmatig tot onveilige situaties en inefficiënte systemen. Daarnaast worden mogelijkheden voor energiebesparing te vaak onbenut gelaten. Het aanbod van praktische kennis over stoom en stoomsystemen is nog maar beperkt beschikbaar. Door de hoge werkdruk, het uitbesteden van werkzaamheden en functiewisselingen, wordt de kennis binnen bedrijven nog onvoldoende opgebouwd en ontwikkeld.

Het initiatief voor de oprichting van het Stoomplatform is ontstaan op het Stoompaviljoen van de vakbeurs Energie die jaarlijks in de Brabanthallen wordt gehouden. Op het Stoompaviljoen worden voor het eerst in Nederland leveranciers van producten en diensten voor stoom- en stoomsystemen gebundeld. Uit de bijeenkomsten van de deelnemers van het Stoompaviljoen kwam het nut en de behoefte van een branchevereniging naar voren. De oprichting van het Stoomplatform was dan ook een logische stap.

DOELSTELLINGEN

Het stoomplatform heeft als maatschappelijk doel: de promotie van duurzaam en efficiënt stoomgebruik. Tevens worden initiatieven ontwikkeld om aan de kennisbehoefte en systeemoptimalisatie tegemoet te komen. Kennis van stoomsystemen bevordert de veiligheid, systeemefficiëntie en energiebesparing. Daarnaast kan het Stoomplatform optreden als branchevertegenwoordiger en dienen als overlegorgaan.

WERKWIJZE

Het stoomplatform fungeert als kenniscentrum en brengt informatie-uitwisseling tussen leden tot stand. Kennisuitwisseling gebeurt op het forum, via publicaties op de website en in vakbladen, en op themabijeenkomsten. Als lid/deelnemer krijgt u toegang tot het forum en kunt u uw vragen stellen en reageren op vragen die door andere leden worden gesteld. Niet-leden kunnen het forum wel lezen, maar hebben niet de mogelijkheid te reageren of vragen te stellen.

Werking in een eerste fase:

  • Kennisplatform: website met basisinformatie
  • Vormingsplatform met beurzen, infomomenten en seminaries

Werking in een latere fase:

  • Kennisplatform: website met basisinformatie; doorverwijzingen en vragenbaak
  • Vormingsplatform met beurzen, infomomenten en seminaries
  • Lobbywerk
  • Innovatie

De werkgroepen:

  • Werkgroep stoomgebruikers – staat open voor leden en niet-leden ENERGIK
  • Werkgroep leveranciers – staat open voor leden en niet-leden ENERGIK

De thema’s:

  • Onderdelen: condensors, ketels, leidingen, pompen …
  • Types brandstoffen – toevoer energie
  • Metering
  • Regeling, automatisatie en IT
  • Milieu en veiligheid: controles en meten …
  • Onderhoud
  • Inspectie en veiligheid
  • Renovatie en upgrading van de installatie
  • Stoom versus thermische olie
  • Overheden : regelgeving
  • Innovatie
  • Waterbehandeling
  • Opslag
  • WKK toepassingen
  • Groene elektriciteit en groene warmte
  • Stoomturbines en/of stoommachines

ONAFHANKELIJKHEID en TRANSPARANTIE

Het stoomplatform is een onafhankelijke branchevereniging. Bij de uitvoering van alle handelingen die door of namens het Stoomplatform worden verricht, wordt te allen tijde volledige onafhankelijkheid óf transparantie in acht genomen. Dit betekent dat er geen commerciële belangen worden gediend van de bestuursleden. Door de transparante werkwijze is bekend door wie informatie wordt gevraagd en verstrekt. Onafhankelijkheid en transparantie worden als volgt gegarandeerd:

  • Elk lid (bedrijf, instelling of privé-persoon), ongeacht het aantal deelnemers per lid, kan één stem uitbrengen in de algemene ledenvergadering.
  • Door de transparante werkwijze worden motieven duidelijk. Van iedereen die een kennisvraag heeft of kennis inbrengt, wordt de naam en bedrijfsnaam vermeld. Dat geldt voor het forum, publicaties en alle andere activiteiten, zoals presentaties of workshops op de themadagen.
  • De publicaties worden verzameld en/of opgesteld door de commissie kenniscentrum. Vóór het uitbrengen van de publicaties worden de teksten door de commissie communicatie én door het dagelijks bestuur gecontroleerd en geaccordeerd op onafhankelijkheid en inhoud.
  • Door het Stoomplatform worden geen donaties of schenkingen geaccepteerd.

OVERZICHT BESTUURSLEDEN

De structuur van het bestuur:

  • Stuurgroep van een 15-tal personen
  • Werkgroepenwerking

De stuurgroep:

  • Voorzitter: Prof. Michel De Paepe
  • Permanent secretaris: de heer Paul Vanderstraeten
  • 4-tal vertegenwoordigers van de stoomgebruikers: Centexbel, FEVIA, VTDV, Wasserijen, UNIZO en VOKA ….
  • 4-tal vertegenwoordigers van de studiebureaus. Deze vertegenwoordigers moeten lid zijn van ENERGIK.
  • 4-tal vertegenwoordigers van de leveranciers. Deze vertegenwoordigers moeten lid zijn van ENERGIK

REGLEMENTEN & STATUTEN

Statuten:   
Huishoudelijk Reglement:   

ACTIVITEITEN & NIEUWS

Geplande activiteiten van het Stoomplatform:   
Voorbije activiteiten van het Stoomplatform:   
Nieuws van het Stoomplatform:   

40 jaar ENERGIK vzw